"Ustalanie wynagrodzeń dla twórców może się przedłużać w nieskończoność"
JAN BŁESZYŃSKI o niedoskonałościach procesu legislacyjnego i zagrożeniach, jakie niesie dla twórców i artystów nowelizacja ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, która wchodzi w życie 21 października 2010 roku.
Już za kilka dni 21 października zacznie obowiązywać nowelizacja prawa autorskiego. Czy dzięki wprowadzanym przez nią zmianom ustalanie stawek wynagrodzeń dla twórców i artystów będzie prostsze, bardziej przejrzyste?
Obawiam się, że nie. Nowelizacja dzieli postępowanie o zatwierdzenie stawek autorskich na dwa etapy. Pierwszy to zatwierdzanie tabel wynagrodzeń przez Komisję Prawa Autorskiego. Postępowanie przed tą komisją może trwać nawet sześć miesięcy, a jeśli tabele zostaną zakwestionowane przez jedną ze stron tego postępowania organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub pokrewnymi bądź organizację użytkowników praw autorskich lub pokrewnych czeka je drugi etap: postępowanie przed sądem. Tu strony mogą wykorzystać wszystkie instrumenty prawne, by przedłużać postępowanie. A więc może trwać ono latami, co unicestwi sens dokonanej reformy.
O tym, że nowelizacja jest konieczna, wiadomo było już od czterech lat, kiedy Trybunał Konstytucyjny uchylił przepisy dotyczące zatwierdzania tabel wynagrodzeń. Dlaczego nie dostrzeżono tego problemu przed uchwaleniem ustawy?
Przyczyna tkwi w samym procesie legislacyjnym. Nie przeprowadzono poważnych konsultacji, które zmierzałyby do ustalenia problemów i skonfrontowania propozycji. Nie został dokonany bilans potrzeb. W mojej ocenie wystarczyło tylko uchylić dotychczasowe przepisy dotyczące zatwierdzania tabel, zrezygnować z Komisji Prawa Autorskiego i uchylić tabele, a w to miejsce wprowadzić jeden bardzo prosty zapis upoważniający ministra sprawiedliwości do wyznaczenia jednego sądu, do którego kognicji należałyby sprawy z zakresu zbiorowego zarządzania. Jeżeli znalazłyby się one w rękach jednego sądu, pozwoliłoby to na specjalizację zespołu, który rozpatruje te sprawy. To z kolei wpłynęłoby na szybsze ich rozpatrywanie.
Zatwierdzenie tabel przez Komisję Prawa Autorskiego nie likwiduje przecież sporów o roszczenia majątkowe: jakie należy się wynagrodzenie, za co i komu? Dotyka to sprzecznych interesów. Trudno tu liczyć na kompromis. W konsekwencji sprawy o zatwierdzenie tabel i spory o stosowanie tabel z reguły będą trafiały przed sąd. Czy nie lepiej zrobić to od razu, zamiast czekać kilka miesięcy na rozstrzygnięcie Komisji? Ważne byłoby także, aby jeden sąd specjalizował się w trudnej problematyce zbiorowego zarządzania, a nie tylko w sprawach o zatwierdzanie tabel lub wskazywanie tzw. właściwej organizacji zarządzającej prawami autorskimi lub pokrewnymi.
W noweli znalazł się przecież przepis, upoważniający ministra sprawiedliwości do wyznaczenia jednego sądu okręgowego właściwego do rozpatrywania spraw dotyczących zatwierdzania tabel wynagrodzeń.
Tak, ale sąd ten został ustawiony w pozycji rozstrzygającego w drugiej kolejności po Komisji Prawa Autorskiego i w procesie zatwierdzania tabel. Sąd nie będzie mógł kształtować treści tabel wynagrodzeń, bo nie należy to do jego zadań, a jedynie wypowie się co do ich treści, zatwierdzając tabele lub ich nie zatwierdzając. I tak zresztą takie orzeczenie zawiera zatwierdzenie normy ogólnej, abstrakcyjnej, a nie orzeczenia o prawach cywilnych konkretnych uprawnionych, co nasuwa wątpliwości o zgodność z Konstytucją RP, jeśli idzie o zadania sądów.
W jaki sposób ustalano by wynagrodzenia dla twórców, gdyby nie było tabel?
Sąd rozpatrywałby roszczenia o wynagrodzenia na zasadach ogólnych. Jest przepis art. 110 prawa autorskiego, określający kryteria, które powinny wyznaczać poziom wynagrodzeń dochodzonych przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.
Czy brak tabel nie powodowałby konfliktów między organizacjami twórców i użytkowników prawa autorskich?
Nie. Na dzień dzisiejszy obszary, w których istnieją zatwierdzone tabele należą do mniejszości. Część nie jest objęta dotychczasowymi tabelami, część tabel, zatwierdzonych została uchylona ze względu na błędy proceduralne popełnione przez Komisję Prawa Autorskiego. To co zostało, to są strzępy. Poza tym tabelami nigdy nie została objęta cała sfera zbiorowego zarządzania. A czy prawo autorskie nie funkcjonuje?
źródło: gazetaprawna.pl
Prawnik Olsztyn Trybunał odpowie na pytanie użytkowników wieczystych o przekształcenie we własnośćPytanie zadał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który powziął wątpliwość co do zapisów, które uniemożliwiały dokonanie przekształcenia we własność użytkowania wieczystego nieruchomości innych niż zabudowane budynkami mieszkalnymi lub garażami.
czytaj dalej...Odmowa przekształcenia użytkowania wieczystego niekonstytucyjnaNiezgodna z konstytucją była odmowa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości biurowo-warsztatowych w prawo własności - orzekł w czwartek Trybunał Konstytucyjny. Zdaniem TK wynikło to z błędnego przekonania, że mało kogo ten problem dotyczy.
czytaj dalej...Szybciej stracimy prawo jazdy? Za część wykroczeń od lutego będzie więcej punktów karnychOd lutego rozmowa przez komórkę podczas jazdy autem będzie kosztować 5 punktów karnych, teraz tylko 200 zł mandatu. Więcej punktów będzie groziło za jazdę bez pasów (4 zamiast 1) czy przewożenie dzieci bez fotelika (6 zamiast 3) - informuje "Rzeczpospolita".
czytaj dalej...Co zyskali właściciele mieszkań, którzy chcą eksmitować lokatoraNajemcy z sądowymi wyrokami eksmisyjnymi nie mogą mieszkać w wynajmowanych wcześniej lokalach dłużej niż 6 miesięcy. Po tym czasie komornik ma prawo przenieść ich do noclegowni.
czytaj dalej...Orzełek obowiązkowy na strojach reprezentacji? Prezydent podpisał projekt ustawyPrezydent Bronisław Komorowski podpisał w środę własny projekt nowelizacji ustawy o godle, barwach i hymnie oraz o pieczęciach państwowych i ustawy o sporcie. Zakłada on, że na strojach polskich reprezentacji sportowych będzie znajdował się orzełek. Projekt trafi do Sejmu.
czytaj dalej...Sędziowie walczą o stan spoczynku: to jedna z gwarancji naszej niezawisłościPrawo do stanu spoczynku nie jest przywilejem sędziów, lecz jedną z gwarancji zachowania bezstronności i niezawisłości - podkreśliła Krajowa Rada Sądownictwa w wydanym w środę stanowisku. Rada sprzeciwiła się zapowiadanym zmianom dotyczącym stanu spoczynku.
czytaj dalej...Nowelizacja ustawy o ustroju sądów do Trybunału - to decyzja Krajowej Rady SądownictwaKrajowa Rada Sądownictwa zaskarży do Trybunału Konstytucyjnego nowelizację ustawy o ustroju sądów, wprowadzającą m.in. okresowe oceny pracy sędziów i osobny pion administracyjnych pracowników sądów. Rada podjęła taką decyzję na środowym posiedzeniu.
czytaj dalej...Przestępstwo na szkodę spółki przedawnia się na zasadach ogólnychW przepisach przewidziano sytuacje umożliwiające pociągnięcie do odpowiedzialności karnej niezależnie od okresu, jaki upłynął od popełnienia przestępstwa. Czy zasada ta dotyczy też przestępstw związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej?
czytaj dalej...Jak uzyskać obniżenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczysteWłaściciel gruntu może podwyższyć użytkownikowi wieczystemu wysokość opłaty rocznej w ramach aktualizacji wówczas, gdy wzrośnie wartość nieruchomości. Jednak nie częściej niż raz na trzy lata
czytaj dalej...Studentom prawa brakuje praktyki. Gotowi są pracować w kancelariach nawet za darmoGłównym zadaniem studenta prawa od dziesięcioleci jest opanowanie na pamięć tysięcy stron kodeksów i ustaw. I choć teoria jest bardzo ważna, to nie wystarczy, by w przyszłości dobrze wykonywać zawód. Studenci i absolwenci prawa, chcąc poznać realia zawodu, za wszelką cenę starają się więc zdobyć staż w kancelariach. Gotowi są pracować za darmo, bo mają świadomość, że uniwersytecka wiedza w tym zawodzie to zdecydowanie zbyt mało.
czytaj dalej...Księgi wieczyste pełne niedomówieńGdyby jakaś pracownia badania opinii publicznej zadała Polakom pytanie, który z rejestrów publicznych jest dla nich najwiarygodniejszym źródłem informacji, to najprawdopodobniej większość wskazałaby na księgi wieczyste. Tymczasem jak twierdzą prawnicy, zawartość tysięcy ksiąg wieczystych zostawia wiele do życzenia.
czytaj dalej...Urzędnicze limuzyny pod lupą kontrolerówUrząd Zamówień Publicznych szykuje zalecenia dotyczące przetargów na samochody.
czytaj dalej...TK: przepisy o zaskarżaniu decyzji ministra zgodne z konstytucjąPrzepisy przewidujące, że minister rozpatruje zaskarżenie złożone na jego wcześniejszą decyzję są zgodne z konstytucją - uznał we wtorek Trybunał Konstytucyjny. Wskazał, że ustawa zasadnicza nie wymaga, by każde zaskarżenie trafiało do wyższej instancji.
czytaj dalej...Tusk nie jestem zwolennikiem, żeby za abonament rtv płacił każdy, kto ma prąd06.12. Warszawa (PAP) - Premier Donald Tusk poinformował we wtorek, że nie jest zwolennikiem projektu ustawy autorstwa KRRiT, zgodnie z którym abonament rtv płaciłoby każde gospodarstwo domowe mające dostęp do elektryczności.
czytaj dalej...Zniknie jedna trzecia sądów rejonowych w Polsce?Od 2013 roku Ministerstwo Sprawiedliwości chce zamknąć co trzeci sąd rejonowy ? ujawnia dzisiejsza ?Rzeczpospolita?.
czytaj dalej...WSA: dane osobowe zawarte w firmowej reklamie są słabiej chronioneDecydując się na wynajem pokoi turystom i reklamując je na portalu internetowym, należy liczyć się z tym, że usługi te będą oceniane różnie, także negatywnie, a tym samym dane osobowe zawarte w reklamie będą słabiej chronione - wynika z wyroku WSA w Warszawie.
czytaj dalej...Abonamentu za telewizję jednak nie zapłacimy razem z rachunkiem za prądPrzewodniczący KRRiT Jan Dworak zapowiedział, że projekt tzw. małej nowelizacji ustawy medialnej będzie gotowy za kilka tygodni. Wyjaśnił, że nowa koncepcja dot. płacenia abonamentu zakłada, że każde gospodarstwo ma możliwość odbioru programów radiowych i telewizyjnych.
czytaj dalej...Stępień: Trybunał Stanu jako figura retoryczna, czyli czym najłatwiej postraszyć przeciwnika politycznegoKilka lat temu pewien adwokat w bezpośredniej rozmowie ze mną, wówczas sędzią Trybunału Konstytucyjnego, chcąc podkreślić wagę instytucji, którą reprezentowałem, przypisał mnie... Trybunałowi Stanu.
czytaj dalej...Sądy powolne, ale docenianePrawie połowa Polaków jest dobrego zdania o sądach, chociaż skarży się na opieszałość ich działania - informuje "Rzeczpospolita" na podstawie sondażu resortu sprawiedliwości.
czytaj dalej...Tomasz Łebek: Nadzór nad zamkniętymi funduszami będzie słabszyNowela ustawy o funduszach inwestycyjnych to wyraz zaufania ustawodawcy do uczestników rynku kapitałowego - mówi Tomasz Łebek, partner w Kancelarii Prawnej Navi Lex.
czytaj dalej...Solidarna Polska zgłosi projekt dot. konfiskaty majątku przestępcówUmożliwienie tzw. rozszerzonej konfiskaty mienia, czyli przepadku majątku należącego do przestępcy, jeśli nie udowodni on jego legalnego pochodzenia, przewiduje projekt nowelizacji prawa karnego, zaprezentowany w sobotę w Sejmie przez klub Solidarnej Polski.
czytaj dalej...Od niedzieli nowe przepisy dla przewoźników drogowychPrzewoźnicy muszą mieć od niedzieli licencję wspólnotową na międzynarodowy przewóz drogowy. Nowe wymogi wprowadzają trzy unijne rozporządzenia, zwane pakietem drogowym.
czytaj dalej...UKE: od niedzieli lepsza ochrona uczestników sms-owych konkursówW niedzielę wchodzi w życie część przepisów nowelizacji Prawa telekomunikacyjnego, które zwiększają ochronę osób korzystających z usług telekomunikacyjnych o podwyższonej opłacie, tzw. premium rate, czyli np. konkursów sms-owych - poinformował w piątek UKE.
czytaj dalej...Płacisz abonament albo zostaniesz wpisany do rejestru długówKRRiT karze za niezapłacony abonament wpisywać do rejestru długów. Prawnicy ostrzegają, że może być to bezprawne - informuje "Gazeta Wyborcza".
czytaj dalej...Dziennikarze chronieni jak funkcjonariusze publiczni? Oto projekt nowelizacji prawa prasowegoNowelizację Prawa prasowego, zakładającą, że dziennikarz i osoby pomagające mu w zbieraniu materiałów korzystają z takiej ochrony prawnej, jaką Kodeks karny przewiduje dla funkcjonariuszy publicznych, złożył w piątek Press Club Polska w Kancelarii Prezydenta.
czytaj dalej... 