Sejmowa godzina pytań jako instrument kontroli posłów
Sejmowa godzina pytań jako instrument kontroli posłów nad rządem przypomina pytania w sprawach bieżących.
Prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński zaproponował wprowadzenie trzygodzinnej debaty opozycja rząd na wzór brytyjski z obowiązkową obecnością premiera.
W myśl tego projektu kluby i koła poselskie, które złożyły oświadczenie o niepopieraniu rządu, miałyby wyłączne prawo zadawania pytań premierowi i członkom jego gabinetu.
Czy proponowane rozwiązanie jest czymś nowym? Godzina pytań funkcjonuje już w kilkunastu krajach w Europie (Finlandia, Słowacja, Wielka Brytania) i poza Europą (m.in. USA, Kanada, Australia, Japonia). Pojawiła się ona również od 21.10.2009 roku w Parlamencie Europejskim. Wtedy to po raz pierwszy szef Komisji Europejskiej Jose Manuel Barosso przez godzinę odpowiadał na pytania eurodeputowanych.
Sama idea rzeczywiście zrodziła się w Wielkiej Brytanii w drodze zwyczaju konstytucyjnego. Dziś w krajach anglosaskich nosi powszechnie nazwę oral time. W kraju tym przyznaje się jedynie posłom opozycji prawo do zadawania pytań.
Godzina pytań
Jednakże wydaje się, że lepszym pomysłem będzie spojrzenie nieco bliższe geograficznie. W stronę rozwiązań przyjętych przez naszego południowego sąsiada Republiki Słowackiej. Do tego kraju, który wszakże jest ustrojowo o wiele bliższy Polsce niż Wielka Brytania.
Jako jeden z punktów stałych obrad parlamentarnych istnieje tzw. godzina pytań (Hodina otázok), w czasie której członkowie rządu, Prokurator Generalny i przewodniczący Najwyższego Urzędu Kontroli odpowiadają na aktualne pytania, przede wszystkim z zakresu ich kompetencji, złożone na piśmie przez posłów do godziny 12 w przededniu obrad. Jest to obligatoryjny element porządku każdego posiedzenia wynikający z regulacji zawartych w par. 131 ustawy regulaminu z dnia 24 października 1996 roku o porządku obrad Rady Narodowej. Można powiedzieć, że jest to proceduralna okazja do parlamentarnej analizy działań rządu. W myśl par. 24 ust. 6 ustawy-regulaminu odbywa się w każdy czwartek i zwykle zaczyna się o godzinie czternastej.
Czas dla premiera
Z godziny pytań pierwsze 15 minut to czas przeznaczony na pytania do premiera. Potem zadawane są pytania przez posłów w kolejności ustalonej wcześniej w wyniku losowania. Pytania muszą być zwięzłe i powinny umożliwiać zwięzłą odpowiedź, a przedział czasowy, przez jaki można zadać pytanie jeden poseł, wynosi dwie minuty (par. 131 ust. 4 w zw. par. 131 ust. 5 ustawy-regulaminu). Członkowie rządu w trakcie godziny pytań są zobligowani do uczestnictwa w obradach , chyba że dotyczy ona określonego tematu i wystarczy obecność właściwego ministra. W uzasadnionych przypadkach przewodniczący rządu wyznacza członka rządu zastępującego w wyniku usprawiedliwionej nieobecności innego członka rządu lub oznajmia, że sam będzie udzielać odpowiedzi na pytania. Na pytania, które zostaną zadane, a na które nie zostanie udzielona bezpośrednio odpowiedź, muszą odpowiedzieć właściwi ministrowie na piśmie w ciągu 30 dni.
W przedstawionym modelu słowackim nie ma proponowanego obostrzenia wskazującego, że prawo do zadawania pytań mają wyłącznie posłowie opozycji. Wydaje się, że kwestia ta nie jest możliwa do prawnego uregulowania, gdyż uchybiałaby zasadom demokratycznego państwa prawa. W przypadku obecnej kadencji parlamentu posłowie zadali 79 pytań, z czego wspierający rząd 8 pytań, zaś opozycja aż 71 (stan na 30.09.2010 r.). Pytania te dotyczą zazwyczaj problemów bieżących.
Zasady powinny być jasne
Godzina pytań jako instrument kontroli posłów wobec rządu jest zbliżona do istniejących już w polskim parlamencie form zadawania pytań członkom rządu, a mianowicie zapytaniom oraz pytaniom w sprawach bieżących. Bez wątpienia proponowane novum pozwoliłoby nie tylko parlamentarzyście, ale także poprzez media transmitujące takie wydarzenia każdemu obywatelowi na regularne poznawanie odpowiedzi na bieżące problemy społeczne oraz uzasadnienia rządu w zakresie dotyczącym tworzonych regulacji prawnych. Warto zaznaczyć, że bez ścisłego dopracowania zasad przebiegu godziny pytań może dojść do takiej sytuacji jak w Republice Słowackiej, gdzie pomimo tylu pytań rząd udzielił zaledwie 7 odpowiedzi (dane za stroną internetową Rady Narodowej: http://www.nrsr.sk).
Jak to jest na Słowacji
każdy poseł ma prawo do zadawania pytań
najpóźniej do godziny 12 w dzień poprzedzający zadawanie pytań swoje pytanie musi przedstawić na piśmie na ujednoliconym dla wszystkich formularzu
o kolejności zadawania pytań decyduje dokonane wcześniej losowanie
poseł może kierować pytania do premiera, członków rządu, prokuratora generalnego i przewodniczącego Najwyższego Urzędu Kontroli
godzina pytań odbywa się w każdy czwartek i zwykle zaczyna się o godzinie 14
pierwsze 15 minut to czas przeznaczony na pytania do premiera
czas zadawania uzupełniającego pytania 2 minuty
pytania muszą być zwięzłe i powinny umożliwiać zwięzłą odpowiedź
brak limitu czasowego na odpowiedź
źródło: gazetaprawna.pl
Prawnik Olsztyn Trybunał odpowie na pytanie użytkowników wieczystych o przekształcenie we własnośćPytanie zadał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który powziął wątpliwość co do zapisów, które uniemożliwiały dokonanie przekształcenia we własność użytkowania wieczystego nieruchomości innych niż zabudowane budynkami mieszkalnymi lub garażami.
czytaj dalej...Odmowa przekształcenia użytkowania wieczystego niekonstytucyjnaNiezgodna z konstytucją była odmowa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości biurowo-warsztatowych w prawo własności - orzekł w czwartek Trybunał Konstytucyjny. Zdaniem TK wynikło to z błędnego przekonania, że mało kogo ten problem dotyczy.
czytaj dalej...Szybciej stracimy prawo jazdy? Za część wykroczeń od lutego będzie więcej punktów karnychOd lutego rozmowa przez komórkę podczas jazdy autem będzie kosztować 5 punktów karnych, teraz tylko 200 zł mandatu. Więcej punktów będzie groziło za jazdę bez pasów (4 zamiast 1) czy przewożenie dzieci bez fotelika (6 zamiast 3) - informuje "Rzeczpospolita".
czytaj dalej...Co zyskali właściciele mieszkań, którzy chcą eksmitować lokatoraNajemcy z sądowymi wyrokami eksmisyjnymi nie mogą mieszkać w wynajmowanych wcześniej lokalach dłużej niż 6 miesięcy. Po tym czasie komornik ma prawo przenieść ich do noclegowni.
czytaj dalej...Orzełek obowiązkowy na strojach reprezentacji? Prezydent podpisał projekt ustawyPrezydent Bronisław Komorowski podpisał w środę własny projekt nowelizacji ustawy o godle, barwach i hymnie oraz o pieczęciach państwowych i ustawy o sporcie. Zakłada on, że na strojach polskich reprezentacji sportowych będzie znajdował się orzełek. Projekt trafi do Sejmu.
czytaj dalej...Sędziowie walczą o stan spoczynku: to jedna z gwarancji naszej niezawisłościPrawo do stanu spoczynku nie jest przywilejem sędziów, lecz jedną z gwarancji zachowania bezstronności i niezawisłości - podkreśliła Krajowa Rada Sądownictwa w wydanym w środę stanowisku. Rada sprzeciwiła się zapowiadanym zmianom dotyczącym stanu spoczynku.
czytaj dalej...Nowelizacja ustawy o ustroju sądów do Trybunału - to decyzja Krajowej Rady SądownictwaKrajowa Rada Sądownictwa zaskarży do Trybunału Konstytucyjnego nowelizację ustawy o ustroju sądów, wprowadzającą m.in. okresowe oceny pracy sędziów i osobny pion administracyjnych pracowników sądów. Rada podjęła taką decyzję na środowym posiedzeniu.
czytaj dalej...Przestępstwo na szkodę spółki przedawnia się na zasadach ogólnychW przepisach przewidziano sytuacje umożliwiające pociągnięcie do odpowiedzialności karnej niezależnie od okresu, jaki upłynął od popełnienia przestępstwa. Czy zasada ta dotyczy też przestępstw związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej?
czytaj dalej...Jak uzyskać obniżenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczysteWłaściciel gruntu może podwyższyć użytkownikowi wieczystemu wysokość opłaty rocznej w ramach aktualizacji wówczas, gdy wzrośnie wartość nieruchomości. Jednak nie częściej niż raz na trzy lata
czytaj dalej...Studentom prawa brakuje praktyki. Gotowi są pracować w kancelariach nawet za darmoGłównym zadaniem studenta prawa od dziesięcioleci jest opanowanie na pamięć tysięcy stron kodeksów i ustaw. I choć teoria jest bardzo ważna, to nie wystarczy, by w przyszłości dobrze wykonywać zawód. Studenci i absolwenci prawa, chcąc poznać realia zawodu, za wszelką cenę starają się więc zdobyć staż w kancelariach. Gotowi są pracować za darmo, bo mają świadomość, że uniwersytecka wiedza w tym zawodzie to zdecydowanie zbyt mało.
czytaj dalej...Księgi wieczyste pełne niedomówieńGdyby jakaś pracownia badania opinii publicznej zadała Polakom pytanie, który z rejestrów publicznych jest dla nich najwiarygodniejszym źródłem informacji, to najprawdopodobniej większość wskazałaby na księgi wieczyste. Tymczasem jak twierdzą prawnicy, zawartość tysięcy ksiąg wieczystych zostawia wiele do życzenia.
czytaj dalej...Urzędnicze limuzyny pod lupą kontrolerówUrząd Zamówień Publicznych szykuje zalecenia dotyczące przetargów na samochody.
czytaj dalej...TK: przepisy o zaskarżaniu decyzji ministra zgodne z konstytucjąPrzepisy przewidujące, że minister rozpatruje zaskarżenie złożone na jego wcześniejszą decyzję są zgodne z konstytucją - uznał we wtorek Trybunał Konstytucyjny. Wskazał, że ustawa zasadnicza nie wymaga, by każde zaskarżenie trafiało do wyższej instancji.
czytaj dalej...Tusk nie jestem zwolennikiem, żeby za abonament rtv płacił każdy, kto ma prąd06.12. Warszawa (PAP) - Premier Donald Tusk poinformował we wtorek, że nie jest zwolennikiem projektu ustawy autorstwa KRRiT, zgodnie z którym abonament rtv płaciłoby każde gospodarstwo domowe mające dostęp do elektryczności.
czytaj dalej...Zniknie jedna trzecia sądów rejonowych w Polsce?Od 2013 roku Ministerstwo Sprawiedliwości chce zamknąć co trzeci sąd rejonowy ? ujawnia dzisiejsza ?Rzeczpospolita?.
czytaj dalej...WSA: dane osobowe zawarte w firmowej reklamie są słabiej chronioneDecydując się na wynajem pokoi turystom i reklamując je na portalu internetowym, należy liczyć się z tym, że usługi te będą oceniane różnie, także negatywnie, a tym samym dane osobowe zawarte w reklamie będą słabiej chronione - wynika z wyroku WSA w Warszawie.
czytaj dalej...Abonamentu za telewizję jednak nie zapłacimy razem z rachunkiem za prądPrzewodniczący KRRiT Jan Dworak zapowiedział, że projekt tzw. małej nowelizacji ustawy medialnej będzie gotowy za kilka tygodni. Wyjaśnił, że nowa koncepcja dot. płacenia abonamentu zakłada, że każde gospodarstwo ma możliwość odbioru programów radiowych i telewizyjnych.
czytaj dalej...Stępień: Trybunał Stanu jako figura retoryczna, czyli czym najłatwiej postraszyć przeciwnika politycznegoKilka lat temu pewien adwokat w bezpośredniej rozmowie ze mną, wówczas sędzią Trybunału Konstytucyjnego, chcąc podkreślić wagę instytucji, którą reprezentowałem, przypisał mnie... Trybunałowi Stanu.
czytaj dalej...Sądy powolne, ale docenianePrawie połowa Polaków jest dobrego zdania o sądach, chociaż skarży się na opieszałość ich działania - informuje "Rzeczpospolita" na podstawie sondażu resortu sprawiedliwości.
czytaj dalej...Tomasz Łebek: Nadzór nad zamkniętymi funduszami będzie słabszyNowela ustawy o funduszach inwestycyjnych to wyraz zaufania ustawodawcy do uczestników rynku kapitałowego - mówi Tomasz Łebek, partner w Kancelarii Prawnej Navi Lex.
czytaj dalej...Solidarna Polska zgłosi projekt dot. konfiskaty majątku przestępcówUmożliwienie tzw. rozszerzonej konfiskaty mienia, czyli przepadku majątku należącego do przestępcy, jeśli nie udowodni on jego legalnego pochodzenia, przewiduje projekt nowelizacji prawa karnego, zaprezentowany w sobotę w Sejmie przez klub Solidarnej Polski.
czytaj dalej...Od niedzieli nowe przepisy dla przewoźników drogowychPrzewoźnicy muszą mieć od niedzieli licencję wspólnotową na międzynarodowy przewóz drogowy. Nowe wymogi wprowadzają trzy unijne rozporządzenia, zwane pakietem drogowym.
czytaj dalej...UKE: od niedzieli lepsza ochrona uczestników sms-owych konkursówW niedzielę wchodzi w życie część przepisów nowelizacji Prawa telekomunikacyjnego, które zwiększają ochronę osób korzystających z usług telekomunikacyjnych o podwyższonej opłacie, tzw. premium rate, czyli np. konkursów sms-owych - poinformował w piątek UKE.
czytaj dalej...Płacisz abonament albo zostaniesz wpisany do rejestru długówKRRiT karze za niezapłacony abonament wpisywać do rejestru długów. Prawnicy ostrzegają, że może być to bezprawne - informuje "Gazeta Wyborcza".
czytaj dalej...Dziennikarze chronieni jak funkcjonariusze publiczni? Oto projekt nowelizacji prawa prasowegoNowelizację Prawa prasowego, zakładającą, że dziennikarz i osoby pomagające mu w zbieraniu materiałów korzystają z takiej ochrony prawnej, jaką Kodeks karny przewiduje dla funkcjonariuszy publicznych, złożył w piątek Press Club Polska w Kancelarii Prezydenta.
czytaj dalej... 