Kto zastąpi ofiary katastrofy w Smoleńsku - analiza konstytucyjna
Wobec tragicznej śmierci prezydenta Lecha Kaczyńskiego i dziesiątków najważniejszych przedstawicieli sceny politycznej oraz dowódców sił wojskowych Polskę czekają w najbliższych dniach zmiany związane z utrzymaniem ciągłości władzy państwowej.
Zgodnie z art. 131 konstytucji to właśnie druga osoba w państwie Marszałek Sejmu pełni funkcję prezydenta w przypadku śmierci dotychczas urzędującej głowy państwa. W trakcie wykonywania swoich nowych obowiązków Bronisław Komorowski może podejmować wszystkie decyzje, właściwe dla prezydenta. Będzie więc podpisywał ustawy i ratyfikował umowy międzynarodowe, wydawał akty urzędowe. Przysługuje mu też prawo inicjatywy ustawodawczej. Może wydawać rozporządzenia i zarządzenia. Do czasu powołania nowego prezydenta Bronisław Komorowski będzie reprezentował także nasze państwo na zewnątrz.
- Pełniąc funkcję prezydenta, marszałek wykonuje te same obowiązki, ale jako niecierpiące zwłoki. Może dokończyć więc tyko to, co leży na biurku prezydenta Kaczyńskiego - uważa prof. Genowefa Grabowska, konstytucjonalista z Uniwersytetu Śląskiego.
Jak uważa profesor, z kompetencji przysługujących marszałkowi należy korzystać z umiarem, dla dobra Polski i łagodzenia konfliktów. Bronisław Komorowski nie powinien więc powoływać osób pełniących najważniejsze funkcje w państwie. W myśl konstytucji marszałek nie może też postanowić o skróceniu kadencji Sejmu. Niestety w trakcie zastępowania prezydenta Bronisław Komorowski nie będzie mógł także uzupełnić składu Kancelarii Prezydenta pomimo tego, że część prezydenckich ministrów zginęła.
-Ta kancelaria będzie nadal funkcjonowała. Marszałek nie ma tytułu do zmian urzędników, ponieważ pełni te funkcje czasowo. Zastępuje prezydenta, posługując się tym aparatem, jaki ma. Kancelaria ma przede wszystkim kontynuować dotychczasowe zadania, które rozpoczął prezydent Lech Kaczyński. Nowy prezydent będzie budował własna kancelarię mówi Genowefa Grabowska.
Historia
Wczoraj po raz drugi w historii Polski Marszałek Sejmu przejął funkcję Prezydenta RP po nagłej śmierci głowy państwa. Pierwszy raz doszło do tego w grudniu 1922 r., gdy wybrany kilka dni wcześniej pierwszy prezydent Polski Gabriel Narutowicz został zastrzelony w stołecznej Zachęcie przez powiązanego z Narodową Demokracją Eligiusza Niewiadomskiego.
Obowiązki prezydenta przejął wówczas Marszałek Sejmu Maciej Rataj z PSL "Piast". Drugi raz objął on na krótko obowiązki głowy państwa, gdy po przewrocie majowym Józefa Piłsudskiego w maju 1926 r. do dymisji podał się prezydent Stanisław Wojciechowski.
Wybór Prezydenta
Najważniejszym zadaniem Marszałka Sejmu będzie teraz organizacja wyborów prezydenckich.
- W przewidzianym konstytucją terminie ogłoszę ich datę oświadczył wczoraj Bronisław Komorowski.
W myśl ustawy zasadniczej w razie opróżnienia urzędu prezydenta marszałek Sejmu zarządza wybory nie później niż w czternastym dniu po opróżnieniu urzędu. Wyznacza także datę wyborów na dzień wolny od pracy, przypadający w ciągu 60 dni od dnia zarządzenia wyborów. Oznacza to, że wybory prezydenckie muszą się odbyć najpóźniej 20 czerwca. Już jednak do 24 kwietnia Marszałek Sejmu będzie musiał ogłosić termin wyborów.
Na Prezydenta zostanie wybrany kandydat, który otrzyma więcej niż połowę ważnie oddanych głosów. Jeżeli żaden z kandydatów nie uzyska wymaganej większości, czternastego dnia po pierwszym głosowaniu zostanie przeprowadzone ponowne głosowanie. Jeżeli którykolwiek z tych dwóch kandydatów wycofa zgodę na kandydowanie, utraci prawo wyborcze lub umrze, w jego miejsce do wyborów w ponownym głosowaniu dopuszcza się kandydata, który otrzymał kolejno największą liczbę głosów w pierwszym głosowaniu. W takim przypadku datę ponownego głosowania odracza się o dalszych 14 dni. Na Prezydenta Rzeczypospolitej wybrany zostanie kandydat, który w ponownym głosowaniu otrzyma więcej głosów. Ważność wyborów będzie musiał stwierdzić Sąd Najwyższy.
Nowy prezydent obejmie urząd po złożeniu przysięgi przed Zgromadzeniem Narodowym.
Wczorajsza katastrofa nie powinna też wpłynąć na paraliż najważniejszych organów państwa Sejmu, Senatu, rządu, armii, Narodowego Banku Polskiego, biura Rzecznika Praw Obywatelskich czy Instytutu Pamięci Narodowej. Obowiązujące przepisy przewidują bowiem odpowiednie procedury postępowania w takich sytuacjach. Dokładnie wskazują one kto będzie kierował daną instytucją do czasu wyboru nowego szefa, a także w jakiem trybie wybór ten będzie przeprowadzany.
Zasady wyboru Prezydenta, w razie opróżnienia urzędu
1. W dniu śmierci Prezydenta jego obowiązku przejmuje Marszałek Sejmu
2. W ciągu 14. dniu od śmierci Prezydenta Marszałek Sejmu zarządza wybory najpóźniej do 24 kwietnia
3. W ciągu 60 dni od dnia zarządzenia wyborów powinny się odbyć wybory nowej głowy państwa najpóźniej do 20 czerwca (musi to być dzień wolny od pracy)
4. Ważność wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej stwierdza Sąd Najwyższy.
5. Prezydent Rzeczypospolitej obejmuje urząd po złożeniu przysięgi wobec Zgromadzenia Narodowego
6. Kadencja Prezydenta Rzeczypospolitej rozpoczyna się w dniu objęcia przez niego urzędu i trwa pięć lat
źródło: gazetaprawna.pl
Prawnik Olsztyn Trybunał odpowie na pytanie użytkowników wieczystych o przekształcenie we własnośćPytanie zadał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który powziął wątpliwość co do zapisów, które uniemożliwiały dokonanie przekształcenia we własność użytkowania wieczystego nieruchomości innych niż zabudowane budynkami mieszkalnymi lub garażami.
czytaj dalej...Odmowa przekształcenia użytkowania wieczystego niekonstytucyjnaNiezgodna z konstytucją była odmowa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości biurowo-warsztatowych w prawo własności - orzekł w czwartek Trybunał Konstytucyjny. Zdaniem TK wynikło to z błędnego przekonania, że mało kogo ten problem dotyczy.
czytaj dalej...Szybciej stracimy prawo jazdy? Za część wykroczeń od lutego będzie więcej punktów karnychOd lutego rozmowa przez komórkę podczas jazdy autem będzie kosztować 5 punktów karnych, teraz tylko 200 zł mandatu. Więcej punktów będzie groziło za jazdę bez pasów (4 zamiast 1) czy przewożenie dzieci bez fotelika (6 zamiast 3) - informuje "Rzeczpospolita".
czytaj dalej...Co zyskali właściciele mieszkań, którzy chcą eksmitować lokatoraNajemcy z sądowymi wyrokami eksmisyjnymi nie mogą mieszkać w wynajmowanych wcześniej lokalach dłużej niż 6 miesięcy. Po tym czasie komornik ma prawo przenieść ich do noclegowni.
czytaj dalej...Orzełek obowiązkowy na strojach reprezentacji? Prezydent podpisał projekt ustawyPrezydent Bronisław Komorowski podpisał w środę własny projekt nowelizacji ustawy o godle, barwach i hymnie oraz o pieczęciach państwowych i ustawy o sporcie. Zakłada on, że na strojach polskich reprezentacji sportowych będzie znajdował się orzełek. Projekt trafi do Sejmu.
czytaj dalej...Sędziowie walczą o stan spoczynku: to jedna z gwarancji naszej niezawisłościPrawo do stanu spoczynku nie jest przywilejem sędziów, lecz jedną z gwarancji zachowania bezstronności i niezawisłości - podkreśliła Krajowa Rada Sądownictwa w wydanym w środę stanowisku. Rada sprzeciwiła się zapowiadanym zmianom dotyczącym stanu spoczynku.
czytaj dalej...Nowelizacja ustawy o ustroju sądów do Trybunału - to decyzja Krajowej Rady SądownictwaKrajowa Rada Sądownictwa zaskarży do Trybunału Konstytucyjnego nowelizację ustawy o ustroju sądów, wprowadzającą m.in. okresowe oceny pracy sędziów i osobny pion administracyjnych pracowników sądów. Rada podjęła taką decyzję na środowym posiedzeniu.
czytaj dalej...Przestępstwo na szkodę spółki przedawnia się na zasadach ogólnychW przepisach przewidziano sytuacje umożliwiające pociągnięcie do odpowiedzialności karnej niezależnie od okresu, jaki upłynął od popełnienia przestępstwa. Czy zasada ta dotyczy też przestępstw związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej?
czytaj dalej...Jak uzyskać obniżenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczysteWłaściciel gruntu może podwyższyć użytkownikowi wieczystemu wysokość opłaty rocznej w ramach aktualizacji wówczas, gdy wzrośnie wartość nieruchomości. Jednak nie częściej niż raz na trzy lata
czytaj dalej...Studentom prawa brakuje praktyki. Gotowi są pracować w kancelariach nawet za darmoGłównym zadaniem studenta prawa od dziesięcioleci jest opanowanie na pamięć tysięcy stron kodeksów i ustaw. I choć teoria jest bardzo ważna, to nie wystarczy, by w przyszłości dobrze wykonywać zawód. Studenci i absolwenci prawa, chcąc poznać realia zawodu, za wszelką cenę starają się więc zdobyć staż w kancelariach. Gotowi są pracować za darmo, bo mają świadomość, że uniwersytecka wiedza w tym zawodzie to zdecydowanie zbyt mało.
czytaj dalej...Księgi wieczyste pełne niedomówieńGdyby jakaś pracownia badania opinii publicznej zadała Polakom pytanie, który z rejestrów publicznych jest dla nich najwiarygodniejszym źródłem informacji, to najprawdopodobniej większość wskazałaby na księgi wieczyste. Tymczasem jak twierdzą prawnicy, zawartość tysięcy ksiąg wieczystych zostawia wiele do życzenia.
czytaj dalej...Urzędnicze limuzyny pod lupą kontrolerówUrząd Zamówień Publicznych szykuje zalecenia dotyczące przetargów na samochody.
czytaj dalej...TK: przepisy o zaskarżaniu decyzji ministra zgodne z konstytucjąPrzepisy przewidujące, że minister rozpatruje zaskarżenie złożone na jego wcześniejszą decyzję są zgodne z konstytucją - uznał we wtorek Trybunał Konstytucyjny. Wskazał, że ustawa zasadnicza nie wymaga, by każde zaskarżenie trafiało do wyższej instancji.
czytaj dalej...Tusk nie jestem zwolennikiem, żeby za abonament rtv płacił każdy, kto ma prąd06.12. Warszawa (PAP) - Premier Donald Tusk poinformował we wtorek, że nie jest zwolennikiem projektu ustawy autorstwa KRRiT, zgodnie z którym abonament rtv płaciłoby każde gospodarstwo domowe mające dostęp do elektryczności.
czytaj dalej...Zniknie jedna trzecia sądów rejonowych w Polsce?Od 2013 roku Ministerstwo Sprawiedliwości chce zamknąć co trzeci sąd rejonowy ? ujawnia dzisiejsza ?Rzeczpospolita?.
czytaj dalej...WSA: dane osobowe zawarte w firmowej reklamie są słabiej chronioneDecydując się na wynajem pokoi turystom i reklamując je na portalu internetowym, należy liczyć się z tym, że usługi te będą oceniane różnie, także negatywnie, a tym samym dane osobowe zawarte w reklamie będą słabiej chronione - wynika z wyroku WSA w Warszawie.
czytaj dalej...Abonamentu za telewizję jednak nie zapłacimy razem z rachunkiem za prądPrzewodniczący KRRiT Jan Dworak zapowiedział, że projekt tzw. małej nowelizacji ustawy medialnej będzie gotowy za kilka tygodni. Wyjaśnił, że nowa koncepcja dot. płacenia abonamentu zakłada, że każde gospodarstwo ma możliwość odbioru programów radiowych i telewizyjnych.
czytaj dalej...Stępień: Trybunał Stanu jako figura retoryczna, czyli czym najłatwiej postraszyć przeciwnika politycznegoKilka lat temu pewien adwokat w bezpośredniej rozmowie ze mną, wówczas sędzią Trybunału Konstytucyjnego, chcąc podkreślić wagę instytucji, którą reprezentowałem, przypisał mnie... Trybunałowi Stanu.
czytaj dalej...Sądy powolne, ale docenianePrawie połowa Polaków jest dobrego zdania o sądach, chociaż skarży się na opieszałość ich działania - informuje "Rzeczpospolita" na podstawie sondażu resortu sprawiedliwości.
czytaj dalej...Tomasz Łebek: Nadzór nad zamkniętymi funduszami będzie słabszyNowela ustawy o funduszach inwestycyjnych to wyraz zaufania ustawodawcy do uczestników rynku kapitałowego - mówi Tomasz Łebek, partner w Kancelarii Prawnej Navi Lex.
czytaj dalej...Solidarna Polska zgłosi projekt dot. konfiskaty majątku przestępcówUmożliwienie tzw. rozszerzonej konfiskaty mienia, czyli przepadku majątku należącego do przestępcy, jeśli nie udowodni on jego legalnego pochodzenia, przewiduje projekt nowelizacji prawa karnego, zaprezentowany w sobotę w Sejmie przez klub Solidarnej Polski.
czytaj dalej...Od niedzieli nowe przepisy dla przewoźników drogowychPrzewoźnicy muszą mieć od niedzieli licencję wspólnotową na międzynarodowy przewóz drogowy. Nowe wymogi wprowadzają trzy unijne rozporządzenia, zwane pakietem drogowym.
czytaj dalej...UKE: od niedzieli lepsza ochrona uczestników sms-owych konkursówW niedzielę wchodzi w życie część przepisów nowelizacji Prawa telekomunikacyjnego, które zwiększają ochronę osób korzystających z usług telekomunikacyjnych o podwyższonej opłacie, tzw. premium rate, czyli np. konkursów sms-owych - poinformował w piątek UKE.
czytaj dalej...Płacisz abonament albo zostaniesz wpisany do rejestru długówKRRiT karze za niezapłacony abonament wpisywać do rejestru długów. Prawnicy ostrzegają, że może być to bezprawne - informuje "Gazeta Wyborcza".
czytaj dalej...Dziennikarze chronieni jak funkcjonariusze publiczni? Oto projekt nowelizacji prawa prasowegoNowelizację Prawa prasowego, zakładającą, że dziennikarz i osoby pomagające mu w zbieraniu materiałów korzystają z takiej ochrony prawnej, jaką Kodeks karny przewiduje dla funkcjonariuszy publicznych, złożył w piątek Press Club Polska w Kancelarii Prezydenta.
czytaj dalej... 